Jak usunąć urwany wkręt? 7 skutecznych metod

Urwany wkręt może skutecznie zatrzymać nawet prostą pracę remontową lub majsterkowanie. Problem pojawia się najczęściej wtedy, gdy łeb wkrętu zostanie uszkodzony, wkręt zapiecze się w materiale albo jego trzpień złamie się podczas wkręcania. Na szczęście w wielu przypadkach można go usunąć bez demontażu całego elementu.

Najlepsza metoda zależy przede wszystkim od tego, czy urwany wkręt wystaje ponad powierzchnię, czy znajduje się całkowicie wewnątrz materiału. Wkręt wystający można zwykle wykręcić kombinerkami lub szczypcami. Jeśli został urwany równo z powierzchnią albo poniżej niej, potrzebne mogą być wiertło, wykrętak do śrub lub narzędzie do wykonania nowego nacięcia.

Jak usunąć urwany wkręt? Najważniejsze metody

Metoda	Kiedy warto zastosować?	Trudność
Kombinerki lub szczypce	Trzpień wystaje z materiału	Niska
Nacięcie rowka	Wkręt wystaje lub jego fragment jest dostępny	Niska
Podgrzanie	Wkręt jest zapieczony w metalu	Średnia
Wiercenie	Wkręt jest urwany równo z powierzchnią	Średnia
Wykrętak do śrub	Wkręt jest głęboko osadzony	Średnia
Lewoskrętne wiertło	Wkręt jest mocno zakleszczony	Średnia
Nawiercenie i rozwiercenie	Inne metody nie działają	Wysoka

Przed rozpoczęciem pracy warto dokładnie obejrzeć miejsce uszkodzenia. Nie każda metoda sprawdzi się w każdym materiale.

1. Usunięcie urwanego wkrętu kombinerkami

To najprostsza metoda, jeśli część trzpienia wystaje ponad powierzchnię.

Chwyć wystający fragment możliwie blisko materiału i mocno zaciśnij szczypce. Następnie spróbuj delikatnie obracać wkręt przeciwnie do kierunku wkręcania.

Najlepiej nie szarpać narzędziem. Jeżeli wkręt jest zapieczony, gwałtowny ruch może spowodować jego dalsze uszkodzenie.

W przypadku cienkiego trzpienia dobrze sprawdzą się szczypce o wąskich, mocnych szczękach.

Jak zwiększyć skuteczność?

Jeżeli wkręt znajduje się w metalu i jest skorodowany, można wcześniej zastosować preparat penetrujący. Po odczekaniu zgodnym z instrukcją producenta spróbuj ponownie poruszyć wkręt.

2. Wykonanie nowego nacięcia w urwanym wkręcie

Jeżeli fragment wkrętu wystaje na tyle, że można dostać się do jego końcówki, można spróbować wykonać w nim nacięcie.

Do wykonania rowka można wykorzystać niewielką tarczę przeznaczoną do precyzyjnego cięcia metalu.

Po wykonaniu nacięcia użyj odpowiednio dopasowanego śrubokręta płaskiego.

Ta metoda sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy:

fragment wkrętu wystaje ponad powierzchnię,
można bezpiecznie wykonać nacięcie,
wkręt nie jest mocno zapieczony,
dostęp do elementu jest dobry.

Podczas cięcia należy uważać, aby nie uszkodzić powierzchni wokół wkrętu.

3. Zastosowanie preparatu penetrującego

Wkręt może być trudny do usunięcia nie dlatego, że został urwany, ale dlatego, że został zablokowany przez korozję lub zabrudzenia.

W takiej sytuacji pomocny może być preparat penetrujący.

Nanieś środek na miejsce połączenia i pozostaw go na czas wskazany przez producenta. Następnie spróbuj delikatnie poruszyć wkręt.

W przypadku mocno skorodowanych elementów czynność można czasami powtórzyć.

Preparat penetrujący nie rozwiąże jednak problemu, jeśli trzpień został urwany głęboko wewnątrz materiału i nie ma możliwości jego mechanicznego uchwycenia.

4. Podgrzanie elementu

Podgrzewanie może pomóc przy usuwaniu mocno zapieczonych wkrętów metalowych. Zmiana temperatury może spowodować niewielkie rozszerzenie materiału i ułatwić zerwanie warstwy korozji lub zabrudzeń blokujących połączenie.

Ta metoda wymaga jednak szczególnej ostrożności.

Nie należy stosować wysokiej temperatury w pobliżu:

tworzyw sztucznych,
elementów drewnianych,
materiałów łatwopalnych,
przewodów,
uszczelek,
powierzchni pokrytych łatwopalnymi powłokami.

Jeżeli element można łatwo uszkodzić pod wpływem temperatury, lepiej zastosować metodę mechaniczną.

5. Wywiercenie otworu w urwanym wkręcie

Jeżeli wkręt został urwany równo z powierzchnią i nie można go uchwycić, jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań jest wykonanie małego otworu w jego środku.

Najpierw zaznacz środek urwanego wkrętu. Pomocne może być punktowanie.

Następnie użyj niewielkiego wiertła do metalu i wykonaj otwór w osi wkrętu.

Ważne jest, aby wiercić możliwie dokładnie w środku. Jeżeli wiertło zejdzie na bok, może uszkodzić gwint lub materiał otaczający wkręt.

Po wykonaniu otworu można spróbować zastosować wykrętak.

6. Wykrętak do urwanych śrub i wkrętów

Wykrętak, nazywany również ekstraktorem do śrub, jest przeznaczony właśnie do usuwania uszkodzonych elementów złącznych.

Procedura zazwyczaj wygląda następująco:

Wykonaj otwór w osi urwanego wkrętu.
Dobierz odpowiedni rozmiar wykrętaka.
Umieść narzędzie w przygotowanym otworze.
Delikatnie wprowadź wykrętak w otwór.
Obracaj go przeciwnie do kierunku wkręcania.
Stopniowo wykręcaj pozostałość wkrętu.

Wykrętak działa dzięki temu, że jego robocza część zagłębia się w otwór i umożliwia przeniesienie momentu obrotowego na uszkodzony wkręt.

Ważne

Nie należy używać nadmiernej siły. Złamanie wykrętaka wewnątrz wkrętu może znacznie utrudnić dalszą naprawę, ponieważ wykonane z twardego materiału narzędzie jest trudniejsze do obróbki niż zwykły wkręt.

7. Lewoskrętne wiertło

W przypadku mocno zakleszczonego wkrętu ciekawym rozwiązaniem może być zastosowanie lewoskrętnego wiertła.

Standardowe wiertło podczas pracy obraca się zgodnie z kierunkiem wiercenia. Wiertło lewoskrętne obraca się w przeciwną stronę.

Podczas wykonywania otworu może się więc zdarzyć, że opór powstający podczas wiercenia spowoduje jednoczesne poluzowanie i wykręcenie wkrętu.

To rozwiązanie ma szczególną zaletę: w niektórych przypadkach nie trzeba nawet używać osobnego wykrętaka.

Co zrobić, gdy wkręt urwał się głęboko w materiale?

Jeżeli wkręt został urwany poniżej powierzchni, zadanie jest trudniejsze.

Najpierw należy ustalić:

z jakiego materiału wykonany jest wkręt,
z jakiego materiału wykonany jest element,
jak głęboko znajduje się pozostałość,
czy pod wkrętem znajduje się gwint,
czy można bezpiecznie wiercić w jego osi.

W przypadku metalowych elementów często najlepszym rozwiązaniem jest precyzyjne nawiercenie pozostałości i zastosowanie wykrętaka.

Jeżeli nie zależy nam na zachowaniu istniejącego gwintu, ostatecznością może być rozwiercenie całego wkrętu, a następnie wykonanie nowego gwintu.

Jak usunąć urwany wkręt z drewna?

Usuwanie wkrętu z drewna jest zwykle łatwiejsze niż z metalu, ale trzeba uważać, aby nie uszkodzić elementu.

Jeśli fragment wystaje, najpierw spróbuj użyć szczypiec.

Jeżeli wkręt został urwany poniżej powierzchni drewna, można wykonać niewielkie wgłębienie wokół jego pozostałości i spróbować uchwycić trzpień.

W przypadku elementów wykończeniowych warto dobrać metodę tak, aby ograniczyć uszkodzenie powierzchni.

Jeżeli drewno ma zostać później pomalowane lub odnowione, niewielki ubytek można naprawić odpowiednim materiałem do uzupełniania drewna.

Jak usunąć urwany wkręt z metalu?

W przypadku metalu najważniejsza jest precyzja.

Najczęściej sprawdza się następująca kolejność:

preparat penetrujący → próba mechanicznego odkręcenia → nawiercenie → wykrętak → rozwiercenie w ostateczności.

Przy pracy z metalem warto zastosować odpowiednie chłodzenie podczas wiercenia. Zmniejsza ono nagrzewanie narzędzia i może wydłużyć jego żywotność.

Jak uniknąć złamania wkrętu podczas wkręcania?

Najlepszym sposobem na poradzenie sobie z urwanym wkrętem jest zapobieganie jego złamaniu.

Dobierz odpowiedni wkręt

Wkręt powinien być dopasowany do materiału i rodzaju wykonywanego połączenia.

Wykonaj otwór wstępny

W drewnie, szczególnie przy twardych gatunkach, otwór wstępny może znacznie ograniczyć opór podczas wkręcania.

Nie używaj nadmiernego momentu

Zbyt wysoki moment obrotowy może uszkodzić łeb lub doprowadzić do zerwania trzpienia.

Uważaj na skorodowane elementy

Stary, skorodowany wkręt może mieć znacznie mniejszą wytrzymałość niż nowy element.

Stosuj odpowiednią końcówkę

Źle dobrany bit może uszkodzić gniazdo wkrętu. W efekcie późniejsze wykręcenie elementu będzie znacznie trudniejsze.

Czego nie robić podczas usuwania urwanego wkrętu?

Nie warto od razu sięgać po najbardziej agresywną metodę.

Unikaj przede wszystkim:

wiercenia bez ustalenia osi wkrętu,
stosowania nadmiernej siły,
używania zbyt dużego wiertła,
próby wykręcania wkrętu narzędziem niedopasowanym do jego rozmiaru,
podgrzewania materiałów, które mogą się zapalić lub odkształcić,
uderzania w element bez sprawdzenia, czy nie uszkodzi to materiału,
wiercenia bez odpowiedniej ochrony oczu.

Jaka metoda usuwania urwanego wkrętu jest najlepsza?

Nie ma jednej metody odpowiedniej dla każdego przypadku.

Jeżeli wkręt wystaje ponad powierzchnię, zacznij od szczypiec lub kombinerek.

Jeżeli można wykonać nacięcie, dobrym rozwiązaniem może być śrubokręt płaski.

Jeżeli wkręt jest zapieczony, pomocny może być preparat penetrujący, a w przypadku metalowych elementów również kontrolowane podgrzanie.

Jeżeli wkręt jest urwany równo z powierzchnią, najczęściej sprawdzi się nawiercenie i wykrętak.

Jeżeli wkręt jest mocno zakleszczony, warto rozważyć lewoskrętne wiertło.

Dopiero gdy pozostałe sposoby zawiodą, warto przejść do rozwiercenia wkrętu i ewentualnego odtworzenia gwintu.

Podsumowanie

Usunięcie urwanego wkrętu nie zawsze wymaga demontażu całego elementu. Kluczowe jest dopasowanie metody do miejsca, w którym doszło do złamania, materiału oraz stopnia zapieczenia wkrętu.

Najprostsza zasada jest następująca:

wystający wkręt → szczypce,
możliwość wykonania nacięcia → śrubokręt,
zapieczony wkręt → preparat penetrujący,
wkręt urwany równo z powierzchnią → nawiercenie i wykrętak,
mocno zakleszczony wkręt → wiertło lewoskrętne,
brak innych możliwości → rozwiercenie.

Przy każdej metodzie najważniejsza jest cierpliwość i precyzja. Szczególnie podczas wiercenia trzeba uważać, aby nie uszkodzić materiału znajdującego się wokół urwanego wkrętu.

FAQ

Jak najłatwiej usunąć urwany wkręt?
Jeśli fragment wkrętu wystaje ponad powierzchnię, najłatwiej spróbować uchwycić go szczypcami i wykręcić przeciwnie do kierunku wkręcania.

Jak usunąć wkręt urwany równo z powierzchnią?
Najczęściej należy precyzyjnie nawiercić pozostałość wkrętu, a następnie użyć odpowiedniego wykrętaka.

Czy można wykręcić urwany wkręt bez wiercenia?
Tak. Jeśli fragment wystaje, można użyć szczypiec. W niektórych przypadkach pomaga również wykonanie nacięcia lub zastosowanie wiertła lewoskrętnego.

Co zrobić, gdy wykrętak się złamie?
Nie należy próbować wiercić w nim zwykłym wiertłem. Wykrętaki są wykonane z bardzo twardych materiałów i ich usunięcie może wymagać specjalistycznych narzędzi.

Jak usunąć urwany wkręt z drewna?
Jeżeli wystaje, można użyć szczypiec. Jeśli znajduje się pod powierzchnią, można mechanicznie odsłonić jego fragment lub zastosować odpowiednie narzędzie do usuwania wkrętów.

Czy warto użyć preparatu penetrującego?
Tak, szczególnie gdy wkręt jest skorodowany lub zapieczony w metalowym elemencie. Preparat może zmniejszyć opór i ułatwić jego wykręcenie.